Güneş Enerjisi Tarlası Nedir? Nasıl Kurulur?

Güneş enerji santralleri belirli bir alanda bir araya getirilerek bağlantılı şekilde çalışan güneş panellerinin güneş ışınlarını alarak elektrik üretimi gerçekleştirdiği santrallerdir. Bu santraller bir çatı üzerinde, bir arazi üzerinde veya tarıma elverişli olmayan toprak parçalarında kurulabilmektedir. Arazi üzerinde kurulan santraller ise genellikle güneş enerjisi tarlası gibi bir isme de sahip olmaktadır.

Güneş Enerjisi Tarlası Nedir? 

Geniş bir alanda konuşlandırılmış çok fazla sayıda güneş panelinin güneş ışınlarını yakalayarak elektron hareketi ile elektrik enerjisi dönüşümü gerçekleştirdiği büyük kapasiteli santraller, güneş enerjisi tarlası olarak adlandırılmaktadır. 

Güneş enerjisi tarlası tipi santraller tahmin edilebileceği üzere çok geniş açık arazilerde kurulumu yapılan santrallerdir. Bu tip santraller herhangi bir yapının günlük elektrik enerjisi ihtiyacını karşılamaktan ziyade çok yüksek boyutlu üretim ile şebekeye büyük miktarda enerji sağlamak için kurulmaktadırlar. Genellikle de yatırımcılar devlet teşviki veya özel sermaye ile bir tarla kurulumu sağlayarak, bu santral üzerinden şebekeye elektrik enerjisi satışı yapmayı hedeflemektedir. 

Güneş enerjisi tarlası yüksek ölçekli enerji üretimi açısından dünya genelinde desteklenen bir yapı ile sürdürülebilir, tükenmeyen kaynaktan elde edilen, yenilenebilir enerji kaynağı olarak çevresel zarar oluşturmayan bir yatırım olarak ifade edilmektedir. Bu neden ile Türkiye’de de önemli bir destek elde eden bu yatırımlarda geniş çaplı projeler ülkeye büyük fayda sağlarken, enerji üretim maliyetleri düşmekte ve birçok avantaj oluşturmaktadır. 

Enerji tarlaları ekonomik anlamda düşük bir işletme maliyetine sahip olarak kurulum sonrasında enerjinin kaynağına sınırsız bir şekilde ulaşabilmekte ve düzenli bakım ile paneller ortalama 25 bazen de 30 sene işlev gösterebilmektedir. Yerelde bağımsız enerji üretimi oluşturan ve iyi bir işletme ve bakım sayesinde kendini birkaç yılda amorti ederek yatırımın geri dönüşümünü sağlayan bu projeler aynı zamanda bulundukları bölgede istihdam yaratma ve finansman oluşturma fırsatı ortaya koymaktadır.

Güneş Enerjisi Tarlası Nasıl Kurulur?

Güneş enerjisi tarlası doğru bir arazi seçimi, arazinin onay alması, panel ve tesisatın kurulumu ile test ve yine onay aşamaları sonrasında santralin aktif hale getirilmesi ile gerçekleştirilen bir kurulum sürecine sahiptir.

Enerji tarlaları geniş bir alanda çalışma gerçekleştirecek santraller olarak ifade edildiği için genellikle bağımsız ve rahat çalışabilecek uygun arazilere ihtiyaç bulunmaktadır. Hatta bu noktada da en önemli aşamalardan birisi öncelikle santral için doğru arazinin seçilmesidir. Öncelikle fiziki bir etüt yapılarak seçilen arazinin en üst düzeyde güneş ışığını alabildiği belirlenmeli ve aynı şekilde arazi elektrik şebekesine kolay bir ulaşım noktasında bulunmalıdır. Ayrıca panel kurulumları için yeterli alan sağlayabilecek şekilde Türkiye koşullarında yönünün Güneye bakması ve verimli bir kullanım için aşırı nemli ya da aşırı sıcak bir bölge yerine havadar bir bölge olması tercih edilmelidir. 

İyi bir arazi ile birlikte de güneş enerjisi tarlası için kurulum aşamaları aşağıdaki şekilde sıralanabilir. 

• Doğru arazide iyi bir etüt çalışması ile birlikte planlama sağlanır. Bu aşamada enerji ihtiyacı tespit edilirken, panellerin nasıl yerleştirileceğine dair ön tasarım yapılır.
• Seçilen arazi için arazi sahibi veya bulunuyorsa ortakları belediyeye başvuru gerçekleştirerek izin alır ve enerji düzenleyici başvurusu ile onay talep eder. 
• İzin ve onaylar alındıktan sonra arazi üzerinde düzeltmeler ve hazırlık ile temel inşaatı uygulaması gerçekleştirilir. 
• Hazırlanan zemin üzerinde montaj direkleri kullanılarak paneller kurulur ve panellerin elektrik bağlantıları sağlanır. 
• Tüm bağlantılar tamamlandığında sistem birçok detaylı bir testten geçirilir ve sorunsuz kurulmuş bir sistem elektrik şebekesine bağlı hale getirilir. 
• Bağlantıları tamamlanan ve test edilen sistem devreye alınarak çalışmaya başlar. 
• İlk dönemden itibaren periyodik bir bakım ve izleme takvimi oluşturularak performans ölçümleri ve verim takibi sürekli hale getirilir.

Güneş Enerjisi Tarlası İçin Dikkat Edilmesi Gerekenler

Güneş enerjisi tarlası projelerinde üzerinde en fazla durulması gereken noktalardan birisi elbette ki öncelikle iyi bir arazinin seçilmiş olmasıdır. Çünkü doğru arazi güneş ışınlarından en iyi şekilde faydalanarak yıl boyunca verim kaybı yaşamadan enerji üretimi sürdürmeyi sağlayabilir. Aynı zamanda geniş bir arazi santralin çevre ile daha az etkileşime girerek ve çevreye zarar vermeden kullanılabilir olmasını sağlar. Hatta gerekli incelemelerde uygun araziler için tarıma elverişli olmayan arazilere izin verilmektedir.

Santral kurulumlarında diğer bir noktada da özellikle günümüzün teknolojilerine çok yüksek dikkat etmek ve doğru seçimler yapmak üzerinde durmak gerekir. Santrallerin ana ekipmanlarını paneller oluştururken, özellikle panellere özen göstermek ve fotovoltaik paneller içerisinde değişen modern ürünlerden yana tercih kullanmak gerekecektir. Çünkü ortalama bir panel ömrü iyi bir seçimde daha dayanıklı, daha verimli ve daha uzun ömürlü bir kullanım sağlayabilmektedir. 

Yine güneş enerjisi tarlası yani santralleri kurulurken panellerin elektrik üretimi sonrasında bu elektriğin kullanılabilir dönüşümünü sağlayan ana ekipman inverter olarak bilinmektedir. Çünkü paneller doğru akım(DC) ile elektrik üretimi sağlarken, bu elektriğin bir inverter aracılığı ile alternatif akım(AC) akıma dönüşümü sağlanır. Şebekeye bu şekilde geçiş yapan elektrik ev ve iş yerlerinde de kullanılır şekilde ulaşım sağlar. İyi bir dönüşüm kapasitesi, çalışma ömrü ve dayanaklılığı gibi özellikler ile doğru tercih edilmelidir. 

Santralde doğru mühendislik firması ile çalışılması da proje tasarım, onay süreçleri, izin süreçleri ve başvurular gibi birçok noktada yatırımcı firma için büyük faydalar sağlayabilir. Bölgede bulunan destek ve hibelerden yararlanılması, işleyişin çok daha profesyonel bir şekilde yürütülmesi ve kurulumda en iyi montaj ile bağlantıların sağlanması için doğru mühendislik firması büyük öneme sahiptir. İyi kurulmuş, iyi işletilen ve bakım işlemleri aksatılmayan bir güneş enerjisi tarlası doğru bir yatırım olarak boyutuna göre kendini birkaç yıl içerisinde amorti edebilir ve karlılık noktasına geçerek yatırımın faydalı sonuç vermesini sağlayabilir. 

Sıkça Sorulan Sorular