GES Amortisman Süresi Ne Kadar? Hesaplama Yöntemleri

Günümüzde elektrik enerjisi üretimi için hane kullanıcısı, endüstriyel kullanıcı, KOBİ’ler veya şebekeye satış yapmak isteyen işletme sahipleri gibi birçok üretici sınıfı GES amortisman süresi rakamlarını merak etmektedir. Çünkü güneş enerji santrali kurulumu için belirli bir maliyete katlanılmakta ve bazen kredi ya da teşvik gibi bir imkan bulunmadan tamamen sahip olunan bütçe buraya aktarılmaktadır. Bu durumda da amortisman süresi en fazla merak edilen konular arasında bulunabilmektedir.

GES amortisman süresi yapılan yatırıma, bu yatırımın ne kadara mal olduğuna, herhangi bir teşvik alınıp alınmadığına ve üretilen enerjinin tüketiciye ne kadar tasarruf sağladığına ya da yapılan satışta ne kadar ödeme yapıldığına bağlı olarak değişebilmektedir. Genel çerçevede ise ülkemizde bireysel ya da küçük ölçekteki santrallerde yani 10-50 kW arasındaki üretimlerde ortalama 4-6 yılda amortisman sağlanabildiği belirtilmektedir. Bu rakam orta ölçekli yani 100-500 kW arasındaki sistemlerde 3-5 yıl ve 1 MW üstü büyük ölçekli sistemlerde ise 3-4 yıl olarak da ifade edilmektedir.

GES Amortisman Süresini Etkileyen Faktörler

Ortalama olarak ifade edilen amortisman süreleri net rakamlar oluşturmasa da birçok faktörden etkilenerek belirlenmektedir. Çünkü bir santralin boyutundan yapılan yatırımın temeline, yıllık üretimden kapasiteye, alınan kredi, teşvik veya gider gibi birçok rakama bağlı olarak amortisman süresini hesaplanması mümkün olmaktadır. Her santral kendi içerisinde farklı bir nedenden dolayı kuruluş anından itibaren santralin kendine amorti edebileceği süreyi düşürebilmekte veya yükseltebilmektedir. 

GES amortisman süresi temel olarak aşağıda sayılabilecek faktörlerden etkilenebilmektedir. 

• İlk olarak yıl içerisinde ne kadar güneşlenme oranı bulunduğu, panellerin ne kadar verimli çalıştığı ve santral tasarımına bağlı olarak ne kadar enerji üretimi yaptığıdır. 
• Enerjinin ne kadar üretildiği kadar ne kadar tüketildiği de amortisman süresini etkilerken, yüksek tüketim daha kısa bir amortisman süresi sağlayabilir. 
• Sistem çalıştığı sürece hem işletme için hem de bakım ve onarım için düzenli bir şekilde ortaya çıkacak maliyetler de toplam süreyi etkilerken, bakım ihtiyacının az olması giderleri de düşürür. 
• İlk noktada bakıldığında ise kurulumun ne kadara mal olduğu, genel olarak montajın yapılması, sistemin boyutu ve ne kadar ekipman ya da ne kalitede ekipman kullanıldığına göre değişirken bu durum amortisman süresini etkiler. 
• Özellikle şebekeye satış için elektrik üretimi yapıldığında yıllık tasarruf ve satılan elektriğe ödenen fiyat amortisman süresi üzerinde etkilidir. 
• Santralin kurulumunda alınan devlet teşvikleri, verilen hibeler ya da kullanılan finansman kaynağı maliyetlerde düşüş ya da yükselişe neden olabilir. 
• Son olarak özellikle faiz içerikli krediler ile bir yatırım yapıldığında geri ödeme süresi daha uzun olduğu için amortisman süresi de uzayabilir. 

GES Amortisman Süresi Hesaplama

Güneş enerji santrallerinde amortisman süresinin hesabı gerçekleştirilirken elde edilen sonuç gerçekleştirilen yatırımın hangi sürede geri ödeneceğini ortaya koymaktadır. Hesaplama açısından ilk olarak kurulum maliyeti ve sonrasında da yıllık ne kadar enerji üretimi yapıldığı hesaba katılır. Sonrasında ise sistemin yıllık tasarruf oranı, toplam maliyet ile oranlandığında ne kadarlık bir geri ödeme süresi bulunduğu tespit edilebilir. 

Çok basit bir hesaplama örneği verilirse, örnek olarak; 300.000 ₺ ile bir güneş enerji santrali kurulduğunda bu santral yıllık 40.000 ₺ elektrik tasarrufu oluşturuyorsa, amortisman süresi 300.000’in 40 bin ₺ rakamına bölünmesi ile 7,5 yıl şeklinde ortaya çıkar. Ancak hesaplama sadece bu örnekte anlatıldığı kadar pratik bir şekilde değil daha detaylı bir şekilde de yapılabilir. Bu açıdan da GES amortisman süresi için kullanılacak formül aşağıdaki şekilde ifade edilebilir. 

Yıllık bazda GES amortisman süresi için (Toplam Yatırım Maliyeti / Yıl İçerisinde Elde Edilen Net Gelir) oranı kullanılır. Bu oranlama çok basit bir şekilde sonuç elde edilmeyi sağlasa da oranlamanın gerçekleştirilmesinde yıllık geliri ve toplam maliyeti ortaya çıkaracak şekilde de aşağıda bulunan unsurların hesaplamaya katılması gerekmektedir. 

• Panel, montaj, kablolama, inverter vb. gibi tüm ayrıntılar ile birlikte kurulumun maliyeti 
• Halihazırda birim elektrik fiyatı ve yıllık ne kadar tüketim sağlandığı
• Resmi devlet desteği, hibe desteği veya vergide elde edilen avantajlar 
• Santralin bulunduğu bölgedeki ortalama güneşlenme miktarı 
• Santralin kWh cinsinde yıllık ne kadar elektrik ürettiği 
• Maddi anlamda enerji tasarrufunun ölçeği 
• Sistemin yaşam ömrü ve ne kadar bakım maliyeti gerektirdiği 

GES Amortisman Süresi Kısaltma Yolları

Bir güneş enerji santrali için gerçekleştirilen yatırım sonrasında belirli adımların atılması ve bazı noktalarda özen gösterilmesi amortisman süresinin kısaltılmasını sağlayabilir. Çünkü GES amortisman süresi daha kısa bir şekilde tamamlandığında işletme daha yüksek bir karlılığa geçebilir veya bireysel kullanıcı yaptığı yatırım karşısında kısa vadede enerji tasarrufunu en üst seviyeye ulaştırabilir. Bu durum hem üretici ve tüketicinin hem de ülke ekonomisinin avantaj elde etmesini sağlayabilir. 

Amortisman süresinin kısaltılabilmesi ve daha hızlı bir sürede tesisten geri dönüş alınabilmesi için öncelikle panel seçiminin iyi yapılması gerekir. Kaliteli paneller verimli bir enerji üretimi gerçekleştirirken, daha yüksek kapasite daha iyi bir geri dönüş süresi oluşturur. Ayrıca paneller her ne kadar kaliteli olsa da düzenli bakım ve temizlik yapıldığında da uzun vadede daha uzun ömürlü bir çalışma sergiler ve amortisman süresi üzerinde çok önemli avantajlar sağlar. 

Güneş enerji santralleri için yaşadığınız bölgede özellikle devlet tarafından sunulan vergi avantajı, hibe ve teşvik gibi avantajlardan yararlanmayı tercih etmeniz gerekir. Çünkü bu ayrıntılar yatırım maliyetlerinde önemli bir düşüş oluştururken amortisman süresinde de önemli bir kısalma elde edilmesine yardımcı olur. Son noktada da GES amortisman süresi özellikle de öz tüketim modeli ile daha kısa bir hale gelmektedir. Çünkü yatırımcı elde ettiği elektrik enerjisini şebekeye satış yerine kendisi doğrudan tükettiğinde daha kısa bir amortisman süresi ortaya çıkmaktadır. 

Sıkça Sorulan Sorular